Η ψυχολογία της χειραψίας

Η χειραψία αντανακλά την προσωπικότητα του ατόμου και επηρεάζει τις πρώτες εντυπώσεις...

Έχετε πει ποτέ: "Εγώ το ψυχολόγησα αυτό το άτομο με την πρώτη ματιά" ή "Κατάλαβα τι είδους άνθρωπος είναι από την αρχική χλιαρή χειραψία"; Έχετε προσέξει πως στις συναντήσεις αρχηγών κρατών και άλλων πολιτικών ή δημόσιων προσώπων ο φακός της κάμερας επικεντρώνεται στη χειραψία τους και ο φωτογραφικός φακός απαθανατίζει αυτήν ακριβώς τη στιγμή; Αν ναι, οι απόψεις σας συμπίπτουν με αυτές της ομάδας ερευνητών από το Πανεπιστήμιο της Αλαμπάμα των ΗΠΑ.

 

Η έρευνα των ψυχολόγων Chaplin, Phillips, Brown, Clanton και Stein αποτελεί μία από τις πιο ολοκληρωμένες προσπάθειες να καταγραφεί επιστημονικά ο ψυχολογικός μηχανισμός της χειραψίας. Τα αποτελέσματα της έρευνας έχουν πρακτικό χαρακτήρα και μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο από επαγγελματίες η εργασία των οποίων βασίζεται στις πρώτες εντυπώσεις όσο και από ιδιώτες στις καθημερινές συναλλαγές τους και γνωριμίες.

 

Τα χαρακτηριστικά της χειραψίας
Ιστορικά, η χειραψία θεωρείται ανδρική πράξη και θεωρούνταν ένδειξη ότι το άτομο δεν έχει επιθετικές διαθέσεις και δεν κρατά όπλο. Οι χειραψίες διαφέρουν ανάλογα με χαρακτηριστικά όπως χαλαρό ή σφιχτό κράτημα, ξερή ή ιδρωμένη παλάμη και υφή του χεριού (τραχιά ή μαλακή παλάμη).

 

Χειραψία και πρώτες εντυπώσεις
Η σημασία της χειραψίας στο σχηματισμό πρώτων εντυπώσεων, καθώς και στη λήψη αποφάσεων, κυρίως στον επιχειρηματικό χώρο, φαίνεται από το μεγάλο αριθμό επαγγελματικών σεμιναρίων τα οποία απευθύνονται στον επιχειρηματικό κόσμο. Οργανισμοί συμβούλων επιχειρήσεων, όπως οι Leadership Skills Inc, Protocol School of Palm Beach και Polished Professionals, για παράδειγμα, διαφημίζουν ότι, μεταξύ άλλων, εκπαιδεύουν στελέχη επιχειρήσεων στο πώς να κάνουν σωστή χειραψία.

 

Τα αποτελέσματα της έρευνας
Η έρευνα του Πανεπιστημίου της Αλαμπάμα εξέτασε 112 άνδρες και γυναίκες, των οποίων έσφιξαν το χέρι δύο εκπαιδευμένοι πειραματιστές, ένας άνδρας και μία γυναίκα. Επιπρόσθετα, οι μετέχοντες συμπλήρωσαν τέσσερα τεστ προσωπικότητας.
Η έρευνα έδειξε ότι οι άνδρες και οι γυναίκες που συμμετείχαν στο πείραμα έκαναν σταθερά την ίδια χειραψία, ασχέτως του αν έσφιγγαν το χέρι ενός άνδρα ή μιας γυναίκας. Άτομα που, σύμφωνα με τα τεστ προσωπικότητας, βρέθηκαν να είναι εξωστρεφή και συναισθηματικώς εκφραστικά έκαναν σφιχτές χειραψίες, ενώ τα δειλά άτομα έδιναν χαλαρή χειραψία. Συνολικά, οι άνδρες έκαναν πιο σφιχτές χειραψίες από τις γυναίκες. Οι γυναίκες με σίγουρη χειραψία αξιολογήθηκαν θετικά, κάνοντας καλή εντύπωση. Γενικότερα, τα άτομα με σταθερή και σφιχτή χειραψία έδωσαν μια πολύ καλή πρώτη εντύπωση.

 

Από την έρευνα στην καθημερινή ζωή
Ο Δρ. Chaplin τονίζει ότι η σφιχτή χειραψία είναι πολύ σημαντική για τη δημιουργία πρώτων εντυπώσεων, τόσο σε διαπροσωπικές όσο και σε επαγγελματικές σχέσεις. Για τις γυναίκες που εμφανίζονται πιο συντηρητικές ή πιστεύουν ότι η χειραψία είναι παραδοσιακά ανδρική, το μήνυμα της έρευνας είναι να αλλάξουν τον τρόπο χειραψίας τους. Εάν πιστεύετε πως η χειραψία σας είναι χαλαρή, μπορείτε με πρακτική εξάσκηση να την αλλάξετε. Μια σφιχτή, σταθερή χειραψία και σταθερό βλέμμα που κοιτά στα μάτια το συνομιλητή είναι απαραίτητα για μια αρχική καλή εντύπωση, τόσο για άνδρες όσο και για γυναίκες.

 

Τα είδη της χειραψίας και τι δείχνουν
1. Δυνατή και σταθερή, κρατώντας ολόκληρο το χέρι
Το άτομο αντιλαμβάνεται την ισορροπία δυνάμεων στη σχέση του με τον άλλο, η οποία ξεκινά εκείνη την ώρα. Δείχνει καλή θέληση. Περιπτωσιακά, μπορεί να προσπαθεί να δείξει την ανωτερότητά του.

2. Χαλαρή και σύντομη, ακουμπώντας τα ακροδάχτυλα
Δείχνει αβεβαιότητα για τη φύση της νέας σχέσης. Το άτομο είναι ευγενικό και επιφυλακτικό. Αν αυτή η χειραψία συνοδεύεται από βλέμμα που περιπλανιέται στο χώρο ή από αποχώρηση, πιθανόν δείχνει έλλειψη ενδιαφέροντος. Αν όμως γίνει με ευθύ και σταθερό βλέμμα στα μάτια του συνομιλητή, τότε δηλώνει δυνατότητα περαιτέρω εξέλιξης της σχέσης.

3. Σφιχτή χειραψία, κουνώντας το χέρι του συνομιλητή πάνω, κάτω ή πλαγίως
Ανοιχτό, κοινωνικό και εξωστρεφές άτομο, με τάσεις εγκαρδιότητας και εκδηλωτικότητας προς τους πάντες. Όχι πάντα αξιόπιστο και σταθερό, αυτό το άτομο τείνει να δημιουργεί νέα ενδιαφέροντα και σχέσεις σε γρήγορους ρυθμούς και να απομακρύνεται από τις προηγούμενες σχέσεις του.

4. Καθώς σφίγγει το χέρι, χτυπά το άλλο άτομο στον ώμο
Δείχνει εγκαρδιότητα, καθώς και αίσθημα ανωτερότητας, κυρίως επειδή αυτό το άτομο έχει μεγαλύτερη ηλικία ή θέση από το συνομιλητή του. Αν αυτό δεν ισχύει, τότε είναι σημάδι εγωισμού και αλαζονείας.

5. Χρησιμοποιεί και τα δύο χέρια για χειραψία
Η προθυμία του ατόμου να δηλώσει το μήνυμά του συνοδεύεται από μετριοφροσύνη. Συχνά πρόκειται απλώς για ένα καλό, συνετό άτομο, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να είναι μια καλά υπολογισμένη προσπάθεια να αποσπάσει κάποια χάρη από το άλλο άτομο ή να σφραγίσει μια ιδιαίτερα επικερδή συμφωνία.

6. Δεν τείνει το χέρι σε χειραψία, παρά μόνο αντιδρά στη χειραψία του άλλουΑν αυτό συμβαίνει σταθερά, το άτομο είναι ολιγόλογο και ντροπαλό εκ γενετής, ενώ μπορεί να είναι και σημάδι παθητικής επιθετικότητας. Αν αυτό είναι περιστασιακό, πιθανόν υποδηλώνει ότι στο άτομο αυτό δεν αρέσει ο συνομιλητής του ή η κατάσταση.

 

---

Δρ Λίζα Βάρβογλη, Ph.D.
Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια varvogli@otenet.gr