Επηρεάζονται τα παιδιά από την διαφήμιση?

Τα παιδία σήμερα είναι εύκολο να επηρεαστούν περισσότερο μέσω της κουλτούρας του κάθε παιδιού ξεχωριστά. Μια διαφήμιση δεν μπορεί να επηρεάσει όλο τον παιδικό πληθυσμό, αλλά απευθύνεται σε ομάδες του παιδικού πληθυσμού που έχουν, κοινό τρόπο σκέψης και αισθητικής κουλτούρας. Για να γίνει κατανοητή στα παιδιά και για να τα επηρεάσει θα πρέπει να είναι απλή και λύτη (γνωστή), γιατί απευθύνεται σε μικρά παιδιά που δεν έχουν την γνώση να ανταποκριθούν σε δύσκολο λεξιλόγιο.

Οι παιδικές διαφημίσεις κατά καιρούς έχουν κατηγορηθεί από πολλούς ότι εκμεταλλεύονται την άγνοια των παιδιών σχετικά με τις οικονομικές σχέσεις, υπερβάλλουν τα οφέλη των διαφημιζόμενων προϊόντων (διαστρεβλώνουν την αλήθεια), διεγείρουν τις επιθυμίες και στη συνέχεια δημιουργούν ανάγκες που δεν θα είχαν προτεραιότητα χωρίς τη διαφήμιση, «εξαπατώντας» κατά κάποιο τρόπο τα παιδιά και τις ανάγκες τους. Από την αντίθετη όψη, οι διαφημιστές ισχυρίζονται ότι οι παιδικές διαφημίσεις δεν δημιουργούν ανάγκες, απλώς προσπαθούν να ενημερώσουν τα παιδιά και τους καταναλωτές γενικότερα  για τις δυνατότητες των νέων προϊόντων.

Γενικότερα οι διαφημίσεις, αλλά κυρίως όμως οι παιδικές διαφημίσεις που αποτελούν το σημείο εστίασης μας, παρακολουθούνται ευχάριστα από τα παιδιά διότι είναι πολύ καλά μελετημένες, και μπορούν και συνδυάζουν γρήγορη εναλλαγή εικόνων, ποικιλία (κυρίως έντονων) χρωμάτων, ευχάριστη μουσική, είναι σύντομες, περιλαμβάνουν συνήθως παιδιά πρωταγωνιστές και πολλές φορές, εάν όχι πάντα, δημιουργούν στερεότυπο  ό,τι τα παιδιά στις μέρες μας είναι έξυπνα, δραστήρια και επιδέξια, επειδή χρησιμοποιούν το διαφημιζόμενο προϊόν. Μ’ αυτό τον τρόπο επηρεάζουν τα παιδιά και τα κάνουν πιο απαιτητικά με προτιμήσεις κυρίως προς τα διαφημιζόμενα προϊόντα, αποσκοπώντας  έτσι να καθιερώσει καταναλωτικές τάσεις προς όλη την οικογένεια. Στις περισσότερες παιδικές διαφημίσεις κυριαρχεί το κινούμενο σχέδιο που μπορεί να είναι από ένα γνωστό κινούμενο σχέδιο (της Γουωλτ Ντίσνεϊ, στρουμφάκια και διάφορα άλλα), η κάποιο άγνωστο που έχει δημιουργήσει ο διαφημιστής (σαν στοιχείο της διαφήμισης, η λογότυπο)  για να επηρεάσει το παιδικό κοινό. Για τα περισσότερα παιδιά πλέον η τηλεόραση αποτελεί συστατικό στοιχείο της καθημερινής τους ζωής και του ελεύθερου χρόνου τους. Σε πολλές μάλιστα περιπτώσεις τα παιδία αφιερώνουν περισσότερο χρόνο στο να δουν τηλεόραση, ενώ λιγότερο χρόνο στις φιλικές τους συναναστροφές η και στις σχολικές τους δραστηριότητες.

Ένας επιπλέον άμεσος τρόπος διαφήμισης που επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό τα παιδία και ξεφεύγει από τα δεδομένα της τηλεοπτικής διαφήμισης, αποτελούν διάφορα παιχνίδια που στήνονται σε δημόσιους χώρους που εισέρχεται πλήθος κοινού, τότε τα παιδιά εισέρχονται σε προσωπική επαφή με το διαφημιζόμενο προϊόν και δυναμώνεται η επιθυμία τους για να το αποκτήσουν.

  Όσο αφορά τον χρόνο παρακολούθησης της τηλεόρασης οι διάφορες ανάμεσα σε αγόρια και κορίτσια είναι μικρές

§   Τα αγόρια παρακολουθούν περισσότερο τηλεόραση από τα κορίτσια.

§   Τα κορίτσια παρακολουθούν τηλεόραση ευκαιριακά και 1 με 3 ώρες την ημέρα είναι περισσότερα από τα αγόρια.

§   Ένα ελάχιστο ποσοστό (5%) αφιερώνει λιγότερο από μια ώρα στην τηλεόραση.

Η τοποθέτηση της διαφήμισης στην ροή του προγράμματος παίζει πολύ σημαντικό ρόλο, αφού οι διαφημίσεις είναι τοποθετημένες έτσι ώστε να έχουν αντίκτυπο προς τα παιδία του κοινού που ενδιαφέρει τους διαφημιστές, δηλαδή όταν έχει αθλητικά, γουέστερν, αστυνομικές σειρές και περιπετειώδεις ταινίες  δείχνουν παιδικές διαφημίσεις, που το μήνυμα τους απευθύνεται κυρίως στα (παιδιά) αγοράκια . Αντίθετα όταν οι διαφημίσεις απευθύνονται σε (παιδιά) κοριτσάκια προβάλλονται ανάμεσα σε αισθηματικές ταινίες και οικογενειακά σίριαλ.

Από τον Μάρκο Σμυρνάκη